W twoim tekście używasz określenia „mieć miejsce”? To znaczy, że jesteś stylistycznym leniem!
„Mieć miejsce” to wyrażenie jeszcze parędziesiąt lat temu uznawane przez leksykografów za zupełnie niepoprawne jako kalka językowa – najprawdopodobniej z rosyjskiego (imiet’ miesto), który z kolei przejął je z francuskiego (avoir lieu).
Obecnie już jeden z największych autorytetów językowych – Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. Andrzeja Markowskiego (Warszawa 2004) – prezentuje podejście łagodniejsze, choć niezupełnie przywala na swobodne posługiwanie się tym wyrażeniem. Opatruje je notą „nadużywane” i radzi, aby lepiej używać synonimów: zdarzać się, dziać się, odbywać się.
Prof. Mirosław Bańko jest wobec ‘mieć miejsce’ (jak zwykle) pobłażliwy:
Mieć miejsce to rzeczywiście kalka (…). Mimo to nie zasługuje na potępienie, co najwyżej na przyganę (jako czasem nadużywana).
Powody ambiwalentnego stosunku do tego wyrażenia bardziej szczegółowo wyjaśnia prof. Jan Miodek (Rzecz o języku, Wrocław 1983):
Zwrot ‘mieć miejsce’ jest wytrychem językowym, którym można zastąpić znaczną liczbę zróżnicowanych formalnie konstrukcji. Po co się trudzić i mówić o wypadku, który się zdarza, o pożarze, który wybucha, o zderzeniu, które nastąpiło? Czy potrzebne są zwroty: ‘zebranie się odbywa’, ‘szczepienie się przeprowadza’, ‘bitwa się rozgrywa’, ‘walka się toczy’ itp.? Pozbawiony w gruncie rzeczy jakiejkolwiek treści, zwrot ‘mieć miejsce’ załatwia wszelkie potrzeby językowe w tym zakresie: i pożar ma miejsce, i zderzenie, i bitwa, i szczepienie, i produkcja.
Oznacza to ni mniej ni więcej, że używając tego wyrażenia, wybierasz „wygodniejszą” formę, nie musisz za dużo myśleć, a z twojego tekstu wypływa nuda oraz ubóstwo językowe.
Źródła: Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego (Warszawa 2004); J. Miodek, Rzecz o języku, Wrocław 1983
Zobacz inne wpisy na temat kalk językowych: